ऑक्टोबरमध्येच उन्हाळ्याची चाहूल! महाराष्ट्रात तापमानाचा भडका; कोणत्या शहरात किती पारा?

मुंबई : महाराष्ट्रात यंदा अपुऱ्या पावसामुळे निर्माण झालेल्या दुष्काळी परिस्थितीत आता वाढत्या तापमानाने नागरिकांच्या अडचणी वाढवल्या आहेत. ऑक्टोबर महिना संपत आला तरी राज्यातील अनेक भागांत उन्हाचा चटका कायम आहे. दिवसभर जाणवणाऱ्या उष्णतेमुळे नागरिकांना ऑक्टोबर हीटचा सामना करावा लागत आहे. विशेषतः मुंबई आणि कोकण किनारपट्टीवरील भागांत उष्ण व दमट हवामानामुळे अस्वस्थता वाढली आहे.

यंदाच्या मान्सून हंगामात राज्यातील अनेक भागांत सरासरीपेक्षा कमी पाऊस झाला. दीर्घकाळ पावसाने दडी मारल्याने खरीप पिकांचे मोठ्या प्रमाणावर नुकसान झाले असून शेतकरी आर्थिक संकटात सापडले आहेत. या पार्श्वभूमीवर राज्य सरकारने सप्टेंबर महिन्यात 265 तालुक्यांमध्ये दुष्काळ जाहीर केला होता. त्यानंतर 14 ऑक्टोबर रोजी आणखी तालुक्यांचा समावेश करून दुष्काळग्रस्त तालुक्यांची संख्या 304 करण्यात आली.

दरम्यान, राज्यातील अनेक शहरांमध्ये कमाल तापमान 35 अंशांच्या पुढे जात असल्याचे दिसून येत आहे. उपलब्ध तापमानाच्या आकडेवारीनुसार नवी मुंबईत 38.4 अंश सेल्सिअस तापमान नोंदवण्यात आले, तर मुंबईतील सांताक्रुज येथे 37.1 आणि कुलाबा येथे 37 अंश तापमानाची नोंद झाली. सोलापुरात 36.8, अलिबागमध्ये 36.1, नंदुरबारमध्ये 35.5, जळगावमध्ये 35.3, साताऱ्यात 35.2 आणि नाशिकमध्ये 35.1 अंश सेल्सिअस तापमान नोंदवले गेले. मात्र, या आकडेवारीचा नेमका दिनांक स्पष्ट नाही.

हवामान विभागाच्या 22 ऑक्टोबरच्या निरीक्षणांनुसार मुंबईतील सांताक्रुज येथे कमाल तापमान 37.4 अंश सेल्सिअस होते. हे तापमान सरासरीपेक्षा 3.4 अंशांनी अधिक होते. त्याचवेळी अलिबाग आणि सोलापूरमध्ये 37.1 अंश, तर पुण्यात 34.5 अंश तापमान नोंदवण्यात आले. त्यामुळे ऑक्टोबरच्या उत्तरार्धातही राज्यातील अनेक भागांत उन्हाचा प्रभाव कायम असल्याचे स्पष्ट होत आहे.

हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार 24 ते 28 ऑक्टोबरदरम्यान महाराष्ट्रातील बहुतांश भागांत हवामान कोरडे राहण्याची शक्यता आहे. तसेच पुढील काही दिवस कमाल तापमानात मोठा बदल होण्याची शक्यता कमी आहे. त्यामुळे नागरिकांना ऑक्टोबर हीटपासून तातडीने दिलासा मिळण्याची चिन्हे नाहीत.

एकीकडे अपुऱ्या पावसामुळे शेती आणि पाणीपुरवठ्याचा प्रश्न गंभीर बनला असताना दुसरीकडे वाढत्या तापमानामुळे नागरिकांच्या अडचणी वाढत आहेत. पाण्याची उपलब्धता लक्षात घेऊन राज्य सरकारने 16 ऑक्टोबरपासून स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या पाणीपुरवठ्यात किमान 10 टक्के कपात करण्याचे निर्देशही दिले आहेत. त्यामुळे आगामी काळात दुष्काळ, पाणीटंचाई आणि वाढते तापमान ही राज्यासमोरील महत्त्वाची आव्हाने ठरणार आहेत.

अधिकृत तापमान अपडेट: भारतीय हवामान विभागाच्या 23 ऑक्टोबर रोजी प्रसिद्ध झालेल्या अहवालानुसार 22 ऑक्टोबरला डहाणू येथे 38.5 अंश, सोलापूरमध्ये 37.6 अंश, मुंबईतील कुलाबा येथे 37.5 अंश, रत्नागिरीमध्ये 37.3 अंश आणि सांताक्रुज येथे 37.2 अंश सेल्सिअस तापमान नोंदले गेले. त्यामुळे बातमी प्रकाशित करताना आधी दिलेल्या दिनांक स्पष्ट नसलेल्या आकडेवारीऐवजी ही अधिकृत आकडेवारी वापरणे योग्य ठरेल.