पुणे महापालिकेत तृतीयपंथी समाजाच्या विकासासाठी महत्त्वाची बैठक

पुणे : तृतीयपंथी समाजाच्या सर्वांगीण विकासासाठी, त्यांच्या हक्कांचे संरक्षण तसेच सामाजिक, आर्थिक आणि शैक्षणिक सक्षमीकरणाच्या दृष्टीने पुणे महानगरपालिकेच्या समाज विकास विभागात महत्त्वपूर्ण बैठक आयोजित करण्यात आली. समाज विकास विभागाच्या उपआयुक्त आशा राऊत यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या या बैठकीत तृतीयपंथी समाजासमोरील विविध प्रश्न, आव्हाने आणि त्यावर राबविण्यात येणाऱ्या उपाययोजनांवर सविस्तर चर्चा करण्यात आली.

समाजातील मुख्य प्रवाहापासून अनेकदा वंचित राहणाऱ्या तृतीयपंथी समाजाला शिक्षण, आरोग्य, रोजगार, निवारा आणि सामाजिक सन्मान मिळवताना अनेक अडचणींचा सामना करावा लागतो. या पार्श्वभूमीवर शासनाच्या विविध कल्याणकारी योजना त्यांच्यापर्यंत प्रभावीपणे पोहोचविणे, त्यांना आवश्यक त्या सुविधा उपलब्ध करून देणे आणि त्यांचे जीवनमान उंचावण्यासाठी स्थानिक प्रशासनाने कोणती पावले उचलावीत, याबाबत बैठकीत सखोल चर्चा झाली.

बैठकीदरम्यान रोजगारनिर्मिती, कौशल्य विकास प्रशिक्षण, स्वयंरोजगाराच्या संधी, शिक्षणासाठी आवश्यक मदत, आरोग्य सेवा, मानसिक आरोग्याविषयी जनजागृती, सुरक्षित निवारा आणि सामाजिक सुरक्षा यांसारख्या महत्त्वाच्या विषयांवर विशेष भर देण्यात आला. तृतीयपंथी व्यक्तींना शासनाच्या विविध योजना आणि कल्याणकारी उपक्रमांचा लाभ कोणत्याही अडथळ्याशिवाय मिळावा, यासाठी प्रशासन आणि समुदाय यांच्यात अधिक प्रभावी समन्वय निर्माण करण्याची गरज व्यक्त करण्यात आली.

याशिवाय, तृतीयपंथी समाजाच्या गरजा प्रत्यक्ष जाणून घेण्यासाठी नियमित संवाद आयोजित करणे, त्यांच्या समस्या थेट ऐकून घेणे आणि त्यावर वेळेत कार्यवाही करणे आवश्यक असल्याचे मत बैठकीत मांडण्यात आले. समाजातील भेदभाव कमी करून तृतीयपंथी व्यक्तींना समान संधी उपलब्ध करून देण्यासाठी जनजागृती मोहीम, प्रशिक्षण कार्यक्रम आणि समावेशक धोरणांची अंमलबजावणी करण्यावरही भर देण्यात आला.

या बैठकीला मंगळमुखी किन्नर चॅरिटेबल ट्रस्टच्या मोनिका दोडके, LGBTQIA कार्यकर्त्या मनस्वी गोईलकर, सावली फाउंडेशनच्या अमरपाली, LGBTQIA कार्यकर्त्या तेजू पुणेकर, रेनबो रूट्स फाउंडेशनचे मिलन लाबाडे यांच्यासह तृतीयपंथी समाजातील कार्यकर्ते, प्रतिनिधी आणि विविध क्षेत्रातील मान्यवर उपस्थित होते. उपस्थित प्रतिनिधींनी तृतीयपंथी समाजाच्या दैनंदिन जीवनातील अडचणी, प्रशासनाकडून असलेल्या अपेक्षा आणि भविष्यातील उपक्रमांबाबत आपल्या सूचना मांडल्या.

बैठकीत प्रशासन, सामाजिक संस्था आणि तृतीयपंथी समाजाचे प्रतिनिधी यांनी एकत्रितपणे काम करण्याचा निर्धार व्यक्त केला. समाजातील प्रत्येक व्यक्तीला समान संधी, सन्मान, सुरक्षितता आणि न्याय मिळणे हा भारतीय संविधानाने दिलेला मूलभूत अधिकार असल्याचे अधोरेखित करत, तृतीयपंथी समाजाच्या प्रश्नांवर केवळ चर्चा न करता त्यासाठी ठोस कृती आराखडा तयार करून त्याची प्रभावी अंमलबजावणी करण्याची आवश्यकता व्यक्त करण्यात आली.

पुणे महानगरपालिकेच्या समाज विकास विभागामार्फत तृतीयपंथी समाजासाठी अधिक समावेशक धोरणे, कल्याणकारी उपक्रम आणि विकासात्मक कार्यक्रम राबविण्याच्या दिशेने ही बैठक महत्त्वाचे पाऊल मानली जात आहे. प्रशासन आणि समाज यांच्यातील सातत्यपूर्ण संवाद, परस्पर सहकार्य आणि सकारात्मक दृष्टिकोन यामुळे तृतीयपंथी समाजाच्या सक्षमीकरणाला नवी दिशा मिळेल, अशी अपेक्षा व्यक्त करण्यात आली.

तृतीयपंथी समाजाचा विकास हा केवळ एका घटकाचा प्रश्न नसून समावेशक आणि न्याय्य समाजव्यवस्थेच्या निर्मितीसाठी आवश्यक असलेली प्रक्रिया आहे. त्यामुळे अशा बैठका, सातत्यपूर्ण संवाद आणि प्रभावी कृती आराखड्याच्या माध्यमातून तृतीयपंथी समाजाला मुख्य प्रवाहात आणण्यासाठी प्रशासन, सामाजिक संस्था आणि नागरिकांनी एकत्रितपणे कार्य करण्याची गरज असल्याचे यावेळी अधोरेखित करण्यात आले.