महाराष्ट्रातील 265 तालुक्यांत दुष्काळ! आता केंद्र सरकारचं पथक मैदानात; शेतकऱ्यांना दिलासा मिळणार?

महाराष्ट्रातील दुष्काळाची केंद्राकडून दखल; केंद्रीय कृषिमंत्री करणार पाहणी

मुंबई : महाराष्ट्रात पावसाअभावी निर्माण झालेल्या गंभीर दुष्काळी परिस्थितीची आता केंद्र सरकारनेही दखल घेतली आहे. राज्यातील 265 तालुक्यांमध्ये दुष्काळ जाहीर करण्यात आला असून, बाधित भागांची प्रत्यक्ष पाहणी करण्यासाठी केंद्र सरकार विशेष पथक पाठवणार आहे. केंद्रीय कृषी व शेतकरी कल्याणमंत्री शिवराजसिंह चौहान यांनी 28 सप्टेंबर रोजी नवी दिल्लीतील राष्ट्रीय कृषी संमेलनात याबाबत घोषणा केली. ते स्वतःही वरिष्ठ अधिकाऱ्यांसह महाराष्ट्राचा दौरा करणार आहेत.

मराठवाडा, विदर्भ आणि राज्यातील इतर अनेक भागांत अपुऱ्या पावसामुळे खरीप पिकांचे मोठे नुकसान झाले आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी दुष्काळग्रस्त भागांची पाहणी केल्यानंतर राज्य सरकारने 265 तालुक्यांमध्ये दुष्काळ जाहीर केला. या भागांमध्ये पीक नुकसानीचे पंचनामे करण्याचे निर्देश देण्यात आले असून, शेतकऱ्यांसाठी विविध सवलती आणि उपाययोजना लागू करण्यात येत आहेत.

केंद्रीय पथक महाराष्ट्रात कधी येणार?

केंद्रीय कृषिमंत्री शिवराजसिंह चौहान यांनी महाराष्ट्र आणि कर्नाटक या दोन्ही राज्यांतील दुष्काळी परिस्थितीचा प्रत्यक्ष आढावा घेण्याची घोषणा केली आहे. कर्नाटकमध्ये 3 ऑक्टोबर रोजी केंद्रीय पथक पाठवण्यात येणार असून, महाराष्ट्रातही स्वतंत्र पथक पाहणीसाठी येणार आहे. मात्र, महाराष्ट्राच्या दौऱ्याची नेमकी तारीख अद्याप अधिकृतरीत्या स्पष्ट झालेली नाही.

या पाहणीदरम्यान पावसाची कमतरता, पाण्याची उपलब्धता आणि शेतीच्या स्थितीचा आढावा घेतला जाणार आहे. त्यामुळे केंद्रीय पथकाच्या अहवालानंतर महाराष्ट्रातील दुष्काळ निवारणासाठी केंद्राकडून कोणती पावले उचलली जातात, याकडे शेतकऱ्यांचे लक्ष लागले आहे.

रब्बी हंगामासाठी शेतकऱ्यांना महत्त्वाच्या सूचना

दुष्काळी परिस्थिती लक्षात घेता आगामी रब्बी हंगामाचे नियोजन उपलब्ध पाणी, जमिनीतील ओलावा आणि सिंचन सुविधांच्या आधारे करण्याचे आवाहन शिवराजसिंह चौहान यांनी केले आहे.

पाण्याची कमतरता असलेल्या भागांत कमी पाण्यावर येणाऱ्या कडधान्ये आणि तेलबिया पिकांना प्राधान्य देण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत. हरभरा, मसूर आणि मोहरी यांसारख्या पिकांच्या लागवडीवर विशेष भर देण्यात आला आहे.

तसेच बियाणे, खते आणि इतर कृषी निविष्ठांचे आगाऊ नियोजन करणे, खतांचा संतुलित वापर करणे आणि शेतकऱ्यांना योग्य पीक व्यवस्थापनाबाबत मार्गदर्शन करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.

कोकणातील शेतकऱ्यांचीही मदतीची मागणी

विदर्भ आणि मराठवाड्याबरोबरच कोकणातील शेतकऱ्यांनाही अपुऱ्या पावसाचा फटका बसला आहे. रत्नागिरी जिल्ह्यातील केवळ तीन तालुके दुष्काळग्रस्त जाहीर झाल्याने चिपळूणसह इतर तालुक्यांतील शेतकऱ्यांनी नाराजी व्यक्त केली आहे.

सप्टेंबरअखेरपर्यंत अपेक्षित पाऊस न झाल्याने अनेक ठिकाणी भातशेती करपली आहे. बियाणे, खते आणि मजुरीसाठी केलेला खर्च वाया जाण्याची भीती शेतकऱ्यांना सतावत आहे. त्यामुळे चिपळूणसह इतर बाधित तालुक्यांचाही दुष्काळी निकषांनुसार विचार करून तातडीने मदत जाहीर करावी, अशी मागणी होत आहे.

29 सप्टेंबरला राज्यांच्या कृषिमंत्र्यांसोबत महत्त्वाची बैठक

दुष्काळाच्या पार्श्वभूमीवर 29 सप्टेंबर रोजी केंद्रीय कृषिमंत्री शिवराजसिंह चौहान यांच्या अध्यक्षतेखाली सर्व राज्यांच्या कृषिमंत्र्यांची बैठक होणार आहे. या बैठकीत रब्बी हंगामातील पीक नियोजन, खतांची उपलब्धता, कृषी योजना आणि शेतकऱ्यांच्या समस्यांवर चर्चा केली जाणार आहे.

तसेच पेरणीची प्रगती, पिकांची उगवण, रोगांचा प्रादुर्भाव आणि बाजारभाव यांचा नियमित आढावा घेण्यावर भर देण्यात येणार आहे.

दरम्यान, राज्य सरकारच्या दुष्काळी उपाययोजनांनंतर आता केंद्र सरकारच्या पाहणी दौऱ्यातून शेतकऱ्यांना अतिरिक्त मदतीबाबत कोणता निर्णय मिळणार, याकडे संपूर्ण राज्याचे लक्ष लागले आहे.