तान्हुल्यांच्या आहाराबाबत FDA चा मोठा निर्णय! बेबी फूडच्या पॅकेटवर आता 'या' 5 सूचना बंधनकारक; तुकाराम मुंढेंचे कडक निर्देश
महाराष्ट्रातील नवजात बालकांच्या आरोग्याच्या दृष्टीने अन्न व औषध प्रशासन विभागाने महत्त्वाचे पाऊल उचलले आहे. दोन वर्षांखालील बालकांसाठी असलेल्या पॅकबंद खाद्यपदार्थांवर पाच महत्त्वाच्या सूचना देणे बंधनकारक करण्यात आल्याची माहिती आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी दिली. उत्पादनांच्या जाहिराती, मोफत नमुने आणि पॅकेजिंगबाबतही त्यांनी महत्त्वाचे निर्देश दिले आहेत.
नवजात बालकांच्या आहाराबाबत FDA चे नवे आदेश; बेबी फूड उत्पादकांना नियम पाळणे बंधनकारक
मुंबई : महाराष्ट्रातील लहान मुलांच्या आरोग्याच्या दृष्टीने अन्न व औषध प्रशासन विभागाने महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. दोन वर्षांखालील बालकांसाठी विकल्या जाणाऱ्या पॅकबंद खाद्यपदार्थांच्या पॅकेजिंगवर आवश्यक सूचना देणे बंधनकारक करण्यात आले आहे. अन्न व औषध प्रशासन विभागाचे आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी पत्रकार परिषदेत याबाबत माहिती दिली. राज्यातील बालकांमध्ये स्तनपानाचे घटते प्रमाण आणि शिशू आहाराच्या उत्पादनांवर आवश्यक माहितीचा अभाव लक्षात घेऊन हे आदेश काढण्यात आल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
मुंढे यांच्या माहितीनुसार, विभागाने आतापर्यंत २२ नियामक तरतुदी आणि ११ आदेश जारी केले आहेत. यापूर्वी मोठ्या मुलांच्या आहारासंदर्भात आदेश काढण्यात आले होते. आता नवजात बालकांपासून दोन वर्षांपर्यंतच्या मुलांसाठी असलेल्या खाद्यपदार्थांबाबत नवीन आदेश जारी करण्यात आले आहेत.
बेबी फूडच्या पॅकेटवर आता 'या' ५ सूचना बंधनकारक
नवीन आदेशानुसार, शिशू फॉर्म्युला, शिशू दुग्धान्न आणि इतर पॅकबंद शिशू आहाराच्या उत्पादनांवर आवश्यक सूचना स्पष्टपणे नमूद कराव्या लागणार आहेत.
- प्रत्येक पॅकेजच्या दर्शनी भागावर 'आईचे दूध हे शिशूसाठी सर्वोत्तम दूध आहे', अशी सूचना असणे आवश्यक.
- उत्पादनाचा वापर वैद्यकीय सल्ल्यानुसार करावा, अशी सूचना देणे बंधनकारक.
- संबंधित उत्पादन हा आईच्या दुधाचा एकमेव पर्याय नाही, हे स्पष्ट करावे लागणार.
- पूरक आहाराच्या उत्पादनांवर सहा महिन्यांनंतर वापर करण्याबाबत स्पष्ट सूचना द्यावी लागणार.
- संबंधित उत्पादनांच्या पॅकेजिंगवर आई आणि बालकाचे छायाचित्र वापरता येणार नाही.
हे आदेश उत्पादकांसह पुरवठादार, ब्रँड मालक आणि ई-कॉमर्स विक्रेत्यांनाही लागू होणार असल्याचे मुंढे यांनी सांगितले.
शहरी भागात स्तनपानाचे प्रमाण घटल्याची चिंता
राज्यातील बालकांच्या स्तनपानासंदर्भातील आकडेवारीही तुकाराम मुंढे यांनी पत्रकार परिषदेत मांडली. त्यांच्या माहितीनुसार, सहा महिन्यांखालील बालकांना केवळ स्तनपान देण्याचे प्रमाण पाच वर्षांत ६३.७ टक्क्यांवरून ५५ टक्क्यांपर्यंत घसरले आहे.
राज्यातील शहरी भागात स्तनपानाचे प्रमाण ५२ टक्के, तर ग्रामीण भागात ७५ टक्के असल्याचे त्यांनी सांगितले. तसेच बाळाच्या जन्मानंतर पहिल्या तासात स्तनपान सुरू करण्याचे प्रमाणही चिंताजनक असल्याकडे त्यांनी लक्ष वेधले.
आईच्या दुधाशी तुलना करणाऱ्या जाहिरातींवर निर्बंध
शिशू फॉर्म्युलावर बंदी घालण्यात आलेली नाही. मात्र, संबंधित उत्पादनांची विक्री आणि जाहिरात करताना नियमांचे पालन करणे आवश्यक असल्याचे मुंढे यांनी स्पष्ट केले.
आईच्या दुधाच्या समकक्ष असल्याचा दावा करणाऱ्या जाहिराती, पूरक शिशू आहाराची प्रतिबंधित जाहिरात तसेच उत्पादनांचे मोफत नमुने आणि कूपन वाटण्यावर निर्बंध असतील. राज्यभरात करण्यात आलेल्या तपासणीत अनेक उत्पादनांच्या पॅकेजिंगवर स्तनपानासंबंधी आवश्यक सूचना, योग्य वयोगट आणि इशारे आढळले नसल्याचेही त्यांनी सांगितले.
बालकांच्या पोषणासंदर्भात पालकांना अचूक माहिती मिळावी आणि उत्पादनांची निवड करताना त्यांची दिशाभूल होऊ नये, हा नवीन आदेशामागील प्रमुख उद्देश असल्याचे अन्न व औषध प्रशासन विभागाने स्पष्ट केले आहे.
संपादकीय टीप: हा लेख दिलेल्या पत्रकार परिषदेतील माहितीवर आधारित आहे. FDA च्या अधिकृत संकेतस्थळावर शिशू पोषणासंबंधी विद्यमान नियम उपलब्ध आहेत; मात्र २९ सप्टेंबरच्या नव्या आदेशाची स्वतंत्र प्रत पडताळता आलेली नाही.