लाल किल्ल्यावरून मोदींचा ‘विकसित भारत’चा महामंत्र; 2047 साठी ‘शक्तीच्या सप्तधारा’चा संकल्प

नवी दिल्ली : देशभरात 80व्या स्वातंत्र्यदिनाचा उत्साह पाहायला मिळत असताना पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी दिल्लीतील लाल किल्ल्यावरून देशाला संबोधित केले. आपल्या भाषणातून त्यांनी विकसित भारताचे लक्ष्य, आत्मनिर्भरता, तरुणांची भूमिका आणि आगामी काळातील भारताच्या विकासाचा रोडमॅप देशासमोर मांडला.

2047 मध्ये भारताच्या स्वातंत्र्याला 100 वर्षे पूर्ण होतील. त्यावेळी भारताला विकसित राष्ट्र बनवण्याचे लक्ष्य पूर्ण करण्याचा निर्धार पंतप्रधान मोदी यांनी व्यक्त केला. या दिशेने पुढील पाच ते सात वर्षे अत्यंत महत्त्वाची असल्याचे त्यांनी सांगितले.

विकासासाठी ‘शक्तीच्या सप्तधारा’

भारताला विकासाच्या नव्या टप्प्यावर नेण्यासाठी पंतप्रधानांनी सात प्रमुख क्षेत्रांवर विशेष भर दिला. उत्पादन, कृषी व अन्नप्रक्रिया, तंत्रज्ञान व नवोपक्रम, कनेक्टिव्हिटी, संरक्षण, हरित अर्थव्यवस्था आणि भारताची सॉफ्ट पॉवर या सात क्षेत्रांना त्यांनी विकासाच्या ‘शक्तीच्या सप्तधारा’ असे संबोधले.

1. उत्पादन क्षेत्राला मोठी चालना

देशाला जागतिक उत्पादन केंद्र बनवण्यासाठी उत्पादन क्षेत्र अधिक सक्षम करण्याची गरज असल्याचे मोदी यांनी सांगितले. उत्पादन खर्च, गुणवत्ता आणि मोठ्या प्रमाणावरील उत्पादन क्षमता या तीन बाबींवर विशेष लक्ष देण्याचे आवाहन त्यांनी केले. जागतिक बाजारपेठेत भारतीय उत्पादनांची गुणवत्ता हीच देशाची ओळख बनली पाहिजे, असे त्यांनी स्पष्ट केले.

2. कृषी आणि अन्नप्रक्रियेतून जागतिक बाजारपेठेवर भर

कृषी उत्पादनांना केवळ देशांतर्गत बाजारपेठेपुरते मर्यादित न ठेवता त्यांना जागतिक ब्रँड बनवण्याची गरज असल्याचे पंतप्रधानांनी सांगितले. अन्नप्रक्रिया उद्योगाच्या विस्तारातून शेतकऱ्यांना आणि अर्थव्यवस्थेला मोठा फायदा होऊ शकतो, असा संदेश त्यांनी दिला.

3. तंत्रज्ञान आणि नवोपक्रमाला प्राधान्य

डिजिटल तंत्रज्ञान, नवोपक्रम आणि दळणवळण क्षेत्रात भारताने अधिक वेगाने प्रगती करण्याची गरज असल्याचे मोदी यांनी अधोरेखित केले. तंत्रज्ञानाच्या क्षेत्रात भारताने केवळ ग्राहक न राहता जगाचे नेतृत्व करण्याच्या दिशेने वाटचाल करावी, असे त्यांनी म्हटले.

4. ‘गती शक्ती’मुळे कनेक्टिव्हिटी मजबूत करण्याचे लक्ष्य

वेगवान आणि अखंड कनेक्टिव्हिटी ही आर्थिक विकासाची महत्त्वाची गरज असल्याचे पंतप्रधानांनी सांगितले. आधुनिक रेल्वे, महामार्ग, जलमार्ग, विमानतळ, बंदरे आणि मल्टिमोडल लॉजिस्टिक्स हबच्या माध्यमातून देशातील वाहतूक व्यवस्था अधिक सक्षम करण्यावर भर देण्यात येणार आहे.

5. संरक्षण उत्पादनात आत्मनिर्भर भारत

संरक्षण क्षेत्रात भारताने स्वावलंबी होण्यासोबतच जगासाठी संरक्षण उपकरणांचा पुरवठादार बनण्याचे लक्ष्य ठेवावे, असे मोदी यांनी सांगितले. ड्रोन आणि अत्याधुनिक संरक्षण तंत्रज्ञानाच्या विकासावरही त्यांनी भर दिला.

6. हरित आणि निळ्या अर्थव्यवस्थेला चालना

अक्षय ऊर्जा, ऊर्जा साठवणूक आणि हरित तंत्रज्ञानाच्या क्षेत्रात भारतासाठी मोठ्या संधी असल्याचे पंतप्रधानांनी सांगितले. यासोबतच समुद्राशी संबंधित संसाधनांचा प्रभावी वापर करून निळ्या अर्थव्यवस्थेलाही चालना देण्याची गरज त्यांनी व्यक्त केली.

7. भारताच्या ‘सॉफ्ट पॉवर’चा जगभर विस्तार

योग, आयुर्वेद, भारतीय संस्कृती, हस्तकला, चित्रपट, ॲनिमेशन, गेमिंग आणि डिजिटल कंटेंट ही भारताची मोठी ताकद असल्याचे मोदी यांनी सांगितले. या सॉफ्ट पॉवरच्या माध्यमातून जगभरात भारताची ओळख अधिक मजबूत करण्यासोबतच पर्यटनालाही मोठी चालना देता येईल, असे त्यांनी स्पष्ट केले.

एका वर्षात 1 कोटी तरुणांना AI प्रशिक्षण

तरुणांना विकसित भारताच्या प्रवासातील प्रमुख शक्ती असल्याचे सांगत पंतप्रधान मोदी यांनी मोठी घोषणा केली. येत्या वर्षात देशातील 1 कोटी तरुणांना AI कौशल्याचे प्रशिक्षण देण्याचा संकल्प त्यांनी व्यक्त केला.

AI क्षेत्रात भारतीय तरुणांनी जागतिक नेतृत्व करण्यासाठी आवश्यक कौशल्ये आत्मसात करावीत, हा या उपक्रमामागील उद्देश असल्याचे त्यांनी सांगितले.

विद्यार्थ्यांसाठी मोफत ऑनलाइन कोचिंगचा विस्तार

विद्यार्थ्यांवरील कोचिंगचा वाढता दबाव लक्षात घेता देशभरात मोफत ऑनलाइन कोचिंगचे नेटवर्क उभारण्याची घोषणा मोदी यांनी केली. शिक्षणाच्या संधी आर्थिक परिस्थितीवर अवलंबून राहू नयेत आणि विद्यार्थ्यांना दर्जेदार मार्गदर्शन उपलब्ध व्हावे, हा यामागचा उद्देश असल्याचे त्यांनी सांगितले.

एकूणच, उत्पादनापासून AI पर्यंत आणि संरक्षणापासून हरित अर्थव्यवस्थेपर्यंत सात प्रमुख क्षेत्रांना बळ देत 2047 पर्यंत विकसित भारताचे लक्ष्य गाठण्याचा रोडमॅप पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी स्वातंत्र्यदिनाच्या भाषणातून देशासमोर ठेवला.