पुणेकरांनो, ऐकू कमी येण्याआधी डॉक्टरांचे म्हणणे ऐका; लाऊडस्पीकरविरोधी पुणेकर मंचाचे आवाहन

पुणे : शहरातील वाढते ध्वनीप्रदूषण आणि उत्सवांच्या काळात होणाऱ्या मोठ्या आवाजाच्या पार्श्वभूमीवर ‘लाऊडस्पीकरविरोधी पुणेकर मंचा’ने पुणेकरांना महत्त्वाचे आवाहन केले आहे. “ऐकू कमी येण्याआधी डॉक्टरांचे म्हणणे जरूर ऐका,” असे म्हणत मंचाने तीव्र आवाजामुळे कानांसह शरीरावर होणाऱ्या परिणामांविषयी नागरिकांना सतर्क राहण्याचे आवाहन केले आहे.

मंचाने मांडलेल्या माहितीनुसार, आपल्या आजूबाजूला असणारे सर्व आवाज कानांमार्फत मेंदूतील श्रवण केंद्रापर्यंत पोहोचतात. एखादा आवाज ऐकायचा की नाही, यावर व्यक्तीचे थेट नियंत्रण नसते. त्यामुळे सातत्याने मोठ्या आवाजाच्या संपर्कात राहिल्यास आवाज सहन करण्याची क्षमता कमी होणे, चिडचिड वाढणे, झोपेवर परिणाम होणे आणि एकाग्रता कमी होणे असे बदल जाणवू शकतात.

उत्सवांच्या काळात आवाजाची पातळी वाढल्याचा दावा

लाऊडस्पीकरविरोधी पुणेकर मंचाने म्हटले आहे की, विविध उत्सव आणि मिरवणुकांच्या काळात आवाजाची पातळी अनेकदा मोठ्या प्रमाणात वाढते. विशेषतः डीजे, डॉल्बी, लाऊडस्पीकर तसेच ढोल-ताशांच्या मोठ्या आवाजाच्या सतत संपर्कात राहणाऱ्या व्यक्तींनी अधिक काळजी घेण्याची गरज असल्याचे डॉक्टरांनी सांगितल्याचे मंचाने नमूद केले आहे.

तरुणांमध्ये लगेच श्रवणदोष जाणवेलच असे नसले, तरी मोठ्या आवाजानंतर कानात दडे बसणे, कानात सतत आवाज जाणवणे, थकवा किंवा अस्वस्थता जाणवू शकते. अशा लक्षणांकडे दुर्लक्ष करू नये, असेही आवाहन करण्यात आले आहे.

हृदयविकार आणि रक्तदाब असणाऱ्यांनी अधिक काळजी घ्यावी

तीव्र आवाजाचा परिणाम केवळ कानांपुरता मर्यादित राहत नाही, तर काही व्यक्तींमध्ये रक्तदाबातील बदल किंवा हृदयावर ताण जाणवू शकतो, असे डॉक्टरांचे म्हणणे मंचाने प्रसिद्ध केले आहे. हृदयविकाराचा त्रास असलेल्या व्यक्तींनी मोठ्या आवाजाच्या ठिकाणी विशेष काळजी घ्यावी, असे आवाहन करण्यात आले आहे.

सतत एक तास मोठ्या आवाजाच्या संपर्कात राहिल्यानंतर सुमारे 20 मिनिटे कानांना विश्रांती देणे उपयुक्त ठरू शकते, असेही निवेदनात म्हटले आहे.

श्रवणदोषाची सुरुवात लगेच लक्षात येत नाही

श्रवणशक्तीवर होणारा परिणाम अनेकदा हळूहळू होत असल्यामुळे सुरुवातीच्या टप्प्यावर तो सहज लक्षात येत नाही. त्यामुळे तीव्र आवाजाच्या संपर्कात सातत्याने राहणाऱ्या व्यक्तींनी नियमित श्रवण चाचणी करून घेण्याचा सल्ला देण्यात आला आहे.

कानात दडे बसणे, कानात कर्णनाद जाणवणे किंवा ऐकण्यामध्ये बदल जाणवल्यास कान-नाक-घसा तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा, असे डॉक्टरांचे आवाहन आहे.

पुढील काही महिने उत्सवांचे; कानांची काळजी घेण्याचे आवाहन

पुढील चार ते पाच महिन्यांत विविध उत्सव, सांस्कृतिक कार्यक्रम आणि मिरवणुका सुरू राहणार असल्याने मोठ्या आवाजाच्या संपर्कात येण्याचे प्रमाण वाढण्याची शक्यता आहे. संगीत, वाद्ये, लाऊडस्पीकर तसेच वाहतुकीमुळे होणारा गोंगाट यामुळे कानांवर ताण येऊ शकतो, असे मंचाने म्हटले आहे.

नागरिकांनी उत्सवांचा आनंद घेतानाच स्वतःच्या कानांची आणि आसपासच्या नागरिकांच्या आरोग्याची काळजी घेणे आवश्यक असल्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.

पुणेकरांसाठी मंचाचे आवाहन

ध्वनीप्रदूषणासंदर्भातील नियमांचे पालन करावे, डीजे, डॉल्बी, स्पीकर आणि इतर वाद्यांचा आवाज निर्धारित मर्यादेत ठेवावा, असे मंचाने म्हटले आहे. मोठ्या आवाजाच्या ठिकाणी शक्य असल्यास इअर प्लगचा वापर करावा आणि दर तासानंतर कानांना विश्रांती द्यावी.

रुग्ण, लहान मुले आणि ज्येष्ठ नागरिकांची विशेष काळजी घेण्याचेही आवाहन करण्यात आले आहे. मोठ्या आवाजामुळे कानात त्रास जाणवल्यास तज्ज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला घेऊन श्रवण चाचणी करून घ्यावी, असे ‘लाऊडस्पीकरविरोधी पुणेकर मंचा’ने स्पष्ट केले आहे.