शेअर बाजारात हाहाकार! चार दिवसांत गुंतवणूकदारांच्या ₹14 लाख कोटींच्या बाजारमूल्याला फटका; सेन्सेक्सच्या घसरणीमागे नेमकी कोणती 3 कारणं?
भारतीय शेअर बाजारात सलग दुसऱ्या दिवशी मोठी घसरण पाहायला मिळाली. 29 सप्टेंबर रोजी सकाळच्या व्यवहारात सेन्सेक्स 700 हून अधिक अंकांनी कोसळून 72,064 अंकांपर्यंत खाली आला, तर निफ्टीने 22,600 अंकांची पातळी गमावली. गेल्या काही व्यवहारांमध्ये बीएसईवरील कंपन्यांच्या बाजारमूल्यात सुमारे 14 लाख कोटी रुपयांची घट झाल्याचे समोर आले आहे. अमेरिका-इराण संघर्ष, कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमती आणि विदेशी गुंतवणूकदारांची विक्री यामुळे भारतीय बाजारावर दबाव वाढला आहे.
चार दिवसांत सेन्सेक्समध्ये 2,700 हून अधिक अंकांची घसरण; शेअर बाजारात नेमकं काय घडलं?
मुंबई : भारतीय शेअर बाजारात मंगळवारीही मोठ्या प्रमाणावर विक्रीचा दबाव कायम राहिला. सकाळच्या व्यवहारात मुंबई शेअर बाजाराचा सेन्सेक्स तब्बल 707 अंकांनी घसरून 72,064 अंकांच्या नीचांकी पातळीवर पोहोचला. राष्ट्रीय शेअर बाजाराचा निफ्टीही घसरून 22,569 अंकांपर्यंत खाली आला. गेल्या काही दिवसांपासून सुरू असलेल्या घसरणीमुळे गुंतवणूकदारांच्या चिंतेत भर पडली आहे.
23 सप्टेंबर रोजी सेन्सेक्स 74,828 अंकांवर बंद झाला होता. त्यानंतर बाजारात मोठे चढ-उतार पाहायला मिळाले. 24 सप्टेंबरला सेन्सेक्स 1,247 अंकांनी घसरला, तर 25 सप्टेंबरला बाजाराने काही प्रमाणात सावरण्याचा प्रयत्न केला. मात्र, 28 सप्टेंबर रोजी पुन्हा 1,124 अंकांची मोठी घसरण झाली. त्यानंतर 29 सप्टेंबरच्या सकाळच्या सत्रातही बाजारात विक्रीचा दबाव कायम राहिला.
या घसरणीमुळे बीएसईवर सूचीबद्ध कंपन्यांचे एकत्रित बाजारमूल्य सुमारे 483 लाख कोटी रुपयांवरून 469 लाख कोटी रुपयांपर्यंत खाली आल्याचे वृत्त आहे. म्हणजेच गुंतवणूकदारांच्या समभागांच्या बाजारमूल्यात अंदाजे 14 लाख कोटी रुपयांची घट झाली आहे. ही बाजारमूल्यातील घट असून प्रत्यक्षात विक्री करून झालेला एकूण तोटा नव्हे.
शेअर बाजार का कोसळला? घसरणीमागची 3 प्रमुख कारणं
1. अमेरिका-इराण संघर्षामुळे कच्च्या तेलाचे दर वाढले
अमेरिका आणि इराण यांच्यातील वाढत्या तणावामुळे जागतिक बाजारात अनिश्चितता निर्माण झाली आहे. होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील तेलवाहतुकीवर होणाऱ्या संभाव्य परिणामामुळे कच्च्या तेलाच्या किमतींमध्ये मोठे चढ-उतार होत आहेत. 29 सप्टेंबरच्या सकाळी ब्रेंट क्रूडचा दर प्रति बॅरल सुमारे 107 डॉलरवर पोहोचला होता. भारत मोठ्या प्रमाणावर कच्च्या तेलाची आयात करत असल्यामुळे वाढत्या किमतींचा देशाच्या अर्थव्यवस्थेवर आणि शेअर बाजारावर दबाव पडत आहे.
2. अमेरिकन बाँड यील्डमध्ये मोठी वाढ
अमेरिकेच्या 10 वर्षांच्या ट्रेझरी बाँडवरील उत्पन्नाचा दर 5.2 टक्क्यांच्या पुढे गेला आहे. अमेरिकेतील बाँड यील्ड वाढल्यामुळे जागतिक गुंतवणूकदारांच्या गुंतवणुकीच्या निर्णयांवर परिणाम होत आहे. वाढत्या इंधन किमतींमुळे महागाईचा दबाव कायम राहण्याची भीतीही व्यक्त होत आहे.
3. विदेशी गुंतवणूकदारांकडून जोरदार विक्री
भारतीय शेअर बाजारातून विदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांकडून मोठ्या प्रमाणावर निधी काढला जात असल्याने बाजारावर अतिरिक्त दबाव निर्माण झाला आहे. दिलेल्या आकडेवारीनुसार, सप्टेंबरमध्ये 25 तारखेपर्यंत विदेशी गुंतवणूकदारांनी सुमारे 25,682 कोटी रुपयांच्या इक्विटी समभागांची विक्री केली. दुसरीकडे, त्यांनी प्राथमिक समभाग विक्रीत म्हणजेच आयपीओमध्ये 8,551 कोटी रुपयांची गुंतवणूक केली.
जागतिक अनिश्चितता, कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमती आणि विदेशी गुंतवणूकदारांची विक्री या तिन्ही घटकांचा भारतीय बाजारावर एकत्रित परिणाम होत असल्याचे दिसून येत आहे.
दिवसअखेर बाजार काहीसा सावरला
सकाळच्या मोठ्या घसरणीनंतर मंगळवारी बाजाराने काही प्रमाणात सावरण्याचा प्रयत्न केला. दिवसअखेर सेन्सेक्स 242.65 अंकांनी घसरून 72,529.07 वर, तर निफ्टी 64.05 अंकांनी घसरून 22,716.20 वर बंद झाला. त्यामुळे सकाळची 700 हून अधिक अंकांची घसरण ही दिवसअखेरची घसरण नव्हती, हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे.